ScrollToTop

Berberyna – hit, czy kit?

Artykuły

17 stycznia 2019

Każdy rok przynosi modę na nowy suplement diety. Aktualnie hitem jest berberyna. W tym wpisie dowiesz się, które działanie berberyny ma poparcie w badaniach naukowych.

Ten wpis przygotowała na bloga moja specjalistka od tematów leczenia insulinooporności i chorób tarczycy
dr n. farm. Magdalena Obrzut. Oddaję głos Magdzie 🙂

Czym jest berberyna?

Berberyna jest alkaloidem izochinolinowym obecnym w korze i korzeniu Berberysu zwyczajnego, który dość często można spotkać w naszych ogrodach. Mimo, że wykorzystanie berberyny w medycynie naturalnej sięga starożytności, w naszych aptekach stanowi poniekąd novum [4].

berberyna i krzew berberis vulgaris znany z naszych ogrodów

Krzew berberysu znany z naszych ogrodów.

Berberyna przeciwdziała starzeniu?

W badaniu opublikowanym w zeszłym roku wykazano, że Berberyna może chronić komórki przed  stresem oksydacyjnym, a tym samym działać ochronnie, przeciwnowotworowo i hamować procesy starzenia się [1, 3, 10, 11].

Berberyna obniża poziom cholesterolu…

Wiele badań, w tym te najświeższe, opublikowane w tym roku wskazują, że Berberyna obniża poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL czyli tzw. złego cholesterolu i trójglicerydów [4, 5,6,7].

… oraz zbyt wysokie ciśnienie!

Działanie hipotensyjne uważa się za jedno z najważniejszych i podstawowych działań berberyny. Stwierdzono, że może ona być skutecznym środkiem wspomagającym leczenie nadciśnienia [7,21]. Niedawno udowodniono także, że Berberyna może sprawdzać się we wspomagającym leczeniu nadciśnienia płucnego [22].

Co więcej, w całkiem świeżych badaniach, bo opublikowanych w tym roku stwierdzono, że Berberyna może być idealnym związkiem do zapobiegania rozwinięciu się nadciśnienia [23]!

Berberyna cudowny lek na cukier!?

Insulinowrażliwość

Wykazano, że berberyna może poprawiać insulinowrażliwość poprzez wpływ na adipocytokiny, czyli związki wytwarzane przez komórki tkanki tłuszczowej.

W badaniach opublikowanych w 2012 roku wykazano wpływ berberyny na poprawę insulinowrażliwości zarówno
w preadipocytach (czyli badaniu in vitro), ale także w przypadku zespołu metabolicznego.

W tym samym badaniu wykazano, że podawanie berberyny przez 3 miesiące pacjentom z zespołem metabolicznym obniża BMI (czyli Body Mass Index), poprawia stosunek leptyna/adiponektyna  (leptyna to hormon odpowiedzialny za uczucie sytości, a adiponektyna stymuluje metabolizm tkanki tłuszczowej oraz zwiększa wrażliwość tkanki mięśniowej i komórek wątroby na insulinę, zwiększając tym samym insulinowrażliwość tkanek), wpływ na poziom samej leptyny [7,8,19] .

Inne źródła mówią że poprawa insulinowrażliwości może również być spowodowana wpływem berberyny na ekspresję niektórych genów, tzw. genów lipogennych [24]. Oprócz tego Berberyna według wielu autorów może działać podobnie jak metformina – wpływając bezpośrednio na aktywność AMPK [25,26].

Cukrzyca

AMPK to enzym, którego aktywacja powoduje zahamowanie syntezy glukozy i tłuszczów, a pobudzane są wychwyt
i utlenianie kwasów tłuszczowych oraz wychwyt glukozy i glikoliza. Oprócz tego przewlekła aktywacja AMPK przypomina efekt intensywnego wysiłku fizycznego  [25]. Oprócz tego Berberyna wspomaga leczenie cukrzycy typu 2, ograniczając również jej powikłania [20].

Berberyna chroni wątrobę!?

Udowodniono, że berberyna ma zarówno charakter ochronny na wątrobę, jak również pomaga w przypadku np. stłuszczenia wątroby. Między innymi zapobiega uszkodzeniom wątroby dzięki  właściwościom antyoksydacyjnym oraz poprzez wpływ na aktywność enzymów odpowiedzialnych za detoksykację [10, 18].

Wiedza dodatkowa:

Berberyna działa również neuroprotekcyjnie i przeciwdepresyjnie!

Najnowsze badania dowodzą jej skuteczności  w chorobach neurodegenarcyjnych oraz leczeniu zaburzeń psychicznych [2].

Choć mechanizm działania nie jest jeszcze do końca poznany wiadomo, że berberyna przenika przez barierę krew – mózg, a tym samym  może mieć działanie ochronne w przypadku chorób neurodegeneracyjnych, jak np. Alzheimer, oraz w przypadku depresji, schizofrenii czy lęku [13, 14, 15].

Berberyna wspomaga odporność

W niemal każdej publikacji dotyczącej berberyny podkreślane są silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe [9].

W badaniu opublikowanym w 2016 roku wykazano, że Berberyna niszczy komórki grzybów z rodzaju Candida
w tym Candida albicans, które ze względu na sporą oporność przysparzają wielu problemów [12].

Działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe berberyny ma polegać na zapobieganiu przyklejania się komórek chorobotwórczych do komórek nabłonka w organizmie ludzkim, a w przypadku wirusów na hamowaniu ich replikacji.

Przeciwzapalne działanie berberyny

W badaniach nad działaniem przeciwzapalnym berberyny na razie dominują modele zwierzęce.

Mimo wszystko jednak wykazano istotne działanie przeciwzapalne – zmniejszenie stanu zapalnego, obniżenie poziomu cytokin odpowiedzialnych za powstawanie stanu zapalnego, wyższy poziom makrofagów, a także osłabienie bólu towarzyszącego zapaleniu [1, 16, 17].

Berberyna wspomaga odchudzanie?

Udowodnione jest również wspomagające działanie berberyny w redukcji masy ciała. Najprawdopodobniej dzieje się to poprzez wpływ na ekspresję niektórych genów, tzw. genów lipogennych, które przyczyniają się do obniżenia poziomu lipidów, zmniejszenia masy tłuszczowej i poprawy insulinowrażliwości [24].

Dodatkowo, berberyna hamuje podział  preadipocytów (czyli komórek z których powstaje tkanka tłuszczowa),
a dzieje się tak poprzez wpływ na  PPARγ (czyli receptory regulujące powstanie tkanki tłuszczowej) [27]. Resztę mechanizmów wpływających na obniżenie masy ciała znajdziesz w akapicie Berberyna cudowny lek na cukier 🙂

Jaką dawkę berberyny stosować?

Typowa dobowa dawka berberyny wynosi 200-1000 mg (aktualnie za dawkę maksymalną uznaje się 1500 mg) [26].

Możliwe działania niepożądane

Berberyna uważana jest za bezpieczny związek pochodzenia roślinnego, a możliwe działania niepożądane dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego. Mogą to być: biegunka, wzdęcia, zaparcia, bóle brzucha.

Istnieją również doniesienia, że przy długotrwałym stosowaniu Berberyna może akumulować się w wątrobie
i mięśniu sercowym [28].

Przeciwwskazania do stosowania berberyny

Berberyny nie powinny stosować przede wszystkim kobiety w ciąży, kobiety karmiące piersią oraz dzieci.

Jeśli zażywasz leki obniżające poziom cukru we krwi, skonsultuj się ze swoim lekarzem przed rozpoczęciem zażywania berberyny.

Berberyna – podsumowanie

Czyli podsumowując Berberyna działa: antyoksydacyjnie, obniża poziom cholesterolu, wspomaga leczenie nadciśnienia i cukrzycy typu 2, wpływa na insulinooporność, działa hepatoprotekcyjnie, przeciwdepresyjnie, wspomaga odporność i działa przeciwzapalnie.

Z jednej strony można powiedzieć, że Berberyna jest dobra na wszystko – a wiadomo jeśli coś jest do wszystkiego to jest do niczego. Ale nie tym razem.

Berberyna cieszy się wśród naukowców ogromnym zainteresowaniem – a dla nas to tylko dobrze bo wszystkie jej właściwości są skrzętnie analizowane, badane no i przede wszystkim udowodnione!

W tej chwili w naszych aptekach Berberyna cieszy się powodzeniem przede wszystkim ze względu na działanie obniżające poziom cukru i, co ważne, wspomagające w insulinooporności – a takich związków zwłaszcza pochodzenia naturalnego jest niewiele.

Ale nawet w tym przypadku, a już zwłaszcza jeśli stosuje się inne leki, w tym leki obniżające poziom cukru, najlepiej omówić temat ze swoim lekarzem zanim zacznie się stosować berberynę.

Zdrowotności!

Redakcja Pana Tabletki

Magda

Wiedza dodatkowa:

 

Bibliografia:

  1.   Zou K., Li Z., Zhang Y., Zhang H. Y., Li B., Zhu W.L., Shi J.Y., Jia Q., Li Y.M.: Advances in the study of berberine and its derivatives: a focus on anti-inflammatory and anti-tumor effects in the digestive system. Acta Pharmacol Sin. 2017 Feb;38(2):157-167.
  2.   Fan J.,  Zhang K., Jin Y., Li B., Gao S., Zhu J., Cui R.: Pharmacological effects of berberine on mood disorders. J Cell Mol Med. 2018 Nov 18.
  3.   Zhu X., Yue H., Guo X., Yang J., Liu J., Liu J., Wang R., Zhu W..: The Preconditioning of Berberine Suppresses Hydrogen Peroxide-Induced Premature Senescence via Regulation of Sirtuin 1. Oxid Med Cell Longev. 2017;2017:2391820.
  4.   Xu L., Zhao W., Wang D., Ma X.: Chinese Medicine in the Battle Against Obesity and Metabolic Diseases. Front Physiol. 2018; 9: 850.
  5.   Ju J., Li J., Lin Q., Xu H.: Efficacy and safety of berberine for dyslipidaemias: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Phytomedicine. 2018 Nov 15;50:25-34.
  6.   Imenshahidi M., Hosseinzadeh H..: Berberis Vulgaris and Berberine: An Update Review. Phytother Res. 2016 Nov;30(11):1745-1764.
  7.   Lan J., Zhao Y., Dong F., Yan Z., Zheng W., Fan J., Sun G: Meta-analysis of the effect and safety of berberine in the treatment of type 2 diabetes mellitus, hyperlipemia and hypertension. J Ethnopharmacol. 2015 Feb 23;161:69-81
  8.   Yang J., Yin J., Gao H., Xu L., Wang Y., Xu L., Li M.: Berberine Improves Insulin Sensitivity by Inhibiting Fat Store and Adjusting Adipokines Profile in Human Preadipocytes and Metabolic Syndrome Patients. Evid Based Complement Alternat Med. 2012; 2012: 363845.
  9.   Wang K.,  Feng X., Chai L., Cao S., Qiu F. : The metabolism of berberine and its contribution to the pharmacological effects. Drug Metab Rev. 2017 May;49(2):139-157
  10. Zhu X., Guo X., Mao G., Gao Z., Wang H., He Q., Li D.: Hepatoprotection of berberine against hydrogen peroxide-induced apoptosis by upregulation of Sirtuin 1. Phytother Res. 2013 Mar;27(3):417-21
  11. Almeer R.S., Aref A.M., Hussein R.A., Othman M.S., Abdel Moneim A.E.: Antitumor Potential of Berberine and Cinnamic Acid against Solid Ehrlich Carcinoma in Mice. Anticancer Agents Med Chem. 2018 Nov 16.
  12. da Silva A.R., de Andrade Neto J.B., da Silva C.R., Campos Rde S., et. al..: Berberine Antifungal Activity in Fluconazole-Resistant Pathogenic Yeasts: Action Mechanism Evaluated by Flow Cytometry and Biofilm Growth Inhibition in Candida spp. Antimicrob Agents Chemother. 2016 May 23;60(6):3551-7.
  13. Kulkarni S.K., Dhir A.: Berberine: a plant alkaloid with therapeutic potential for central nervous system disorders. Phytother Res. 2010;24:317‐324.
  14. Kulkarni S,K,, Dhir A.: On the mechanism of antidepressant‐like action of berberine chloride. Eur J Pharmacol. 2008;589:163‐172.
  15. Zhu F,,Qian C.: Berberine chloride can ameliorate the spatial memory impairment and increase the expression of interleukin‐1beta and inducible nitric oxide synthase in the rat model of Alzheimer’s disease. BMC Neurosci. 2006;7:78.
  16. Li W., Yin N., Tao W., Wang Q., Fan H., Wang Z..: Berberine suppresses IL-33-induced inflammatory responses in mast cells by inactivating NF-κB and p38 signaling. Int Immunopharmacol. 2018 Nov 13;66:82-90.
  17. Wang Q., Qi J., Hu R., Chen Y., Kijlstra A., Yang P.: Effect of berberine on proinflammatory cytokine production by ARPE-19 cells following stimulation with tumor necrosis factor-α. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2012 Apr 30;53(4):2395-402
  18. Imenshahidi M., Hosseinzadeh H.: Berberis Vulgaris and Berberine: An Update Review. Phytother Res. 2016 Nov;30(11):1745-1764.
  19. Zhou L.B., Chen M.D., Wang X., Song H.D., Yang Y., Tang J.F., Li F.Y., Xu M.Y., Chen J.L.: Effect of berberine on the differentiation of adipocyte. Zhonghua Yi Xue Za Zhi. 2003 Feb 25;83(4):338-40
  20. Li C., He J.Z., Zhou X.D., Xu X.: Berberine regulates type 2 diabetes mellitus related with insulin resistance. Zhongguo Zhong Yao Za Zhi. 2017 Jun;42(12):2254-2260
  21. Dai P., Wang J., Lin L., Zhang Y., Wang Z.: Renoprotective effects of berberine as adjuvant therapy for hypertensive patients with type 2 diabetes mellitus: Evaluation via biochemical markers and color Doppler ultrasonography. Exp Ther Med. 2015 Sep;10(3):869-876.
  22. Luo J., Gu Y., Liu P., Jiang X., Yu W., Ye P., Chao Y., Yang H., Zhu L., Zhou L., Chen S.: Berberine attenuates pulmonary arterial hypertension via protein phosphatase 2A signaling pathway both in vivo and in vitro. J Cell Physiol. 2018 Dec;233(12):9750-9762.
  23. Shao Y.J., Tao J., Yu B.B., Meng D., Yang X.L., Sun J.P., Qiu Y.X., Zhang X.Y.: Berberine-Promoted CXCR4 Expression Accelerates Endothelial Repair Capacity of Early Endothelial Progenitor Cells in Persons with Prehypertension. Chin J Integr Med. 2018 Dec;24(12):897-904.
  24. Yun S. Lee, Woo S. Kim, Kang H. Kim, Myung J. Yoon, Hye J. Cho,Yun Shen, Ji-Ming Ye, Chul H. Lee, Won K. Oh, Chul T. Kim, Cordula Hohnen-Behrens, Alison Gosby, Edward W. Kraegen, David E. James, Jae B. Kim: Berberine, a Natural Plant Product, Activates AMP-Activated Protein Kinase With Beneficial Metabolic Effects in Diabetic and Insulin-Resistant States. Diabetes, vol. 55, August, 2006, 2256 – 2264.
  25. Nabrdalik K., Cichocka E., Gumprecht J.: Metformina a kinaza białkowa aktywowana przez AMP (AMPK) i procesy energetyczne w cukrzycy typu 2. Diabetologia Kliniczna 2013, tom 2, nr 4. ISSN 2084–4441.
  26. You-Jin Ch., Kang-Yo L., Seung-Hwan J., Hyung Sik K., Gayong S., Mi-Gyeong K., Yu-Kyoung O., Seon-Hee O., Dae Won J., Byung-Hoon L.: Activation of AMPK by berberine induces hepatic lipid accumulation by upregulation of fatty acid translocase CD36 in mice. Toxicology and Applied Pharmacology. Vol. 316, 1 February 2017, p. 74-82.
  27. Wang H., Zhu C., Ying Y., Luo L., Huang D.,  Luo Z.: Metformin and berberine, two versatile drugs in treatment of common metabolic diseases. Oncotarget, 2018, Vol. 9, (No. 11), pp: 10135-10146.
  28. Yu H. H., Kim K. J., Cha J. D., Kim H. K., Lee Y. E., Choi N. Y., You Y. O., 2005. Antimicrobial activity of berberine alone and in combination with ampicillin or oxacillin against methicillin-resistant Staphylococcus aureus. J. Med. Food 8, 454-461.

Podobne Te artykuły również
mogą cię zainteresować