ScrollToTop

Sok z czarnego bzu – przepisy i właściwości

Artykuły

31 sierpnia 2019

Sok z czarnego bzu to moje kolejne wspomnienie dzieciństwa. Jeśli postawimy obok niego syrop z cebuli i kilogramy czosnku oraz, dla równowagi, aromatyczny napar z kwiatów lipy z miodem, sok z malin z gorącą herbatą i parujący rosół – to mamy pełny obraz tego (wydawałoby się) błogiego okresu – bo w zasadzie to, niestety, dzieciowego chorowania. Był to taki klasyczny zestaw kiedy coś się działo i zaczynało dziać, a wizyta u lekarza nie była jeszcze potrzebna.

Jedna roślina – dwa surowce, czyli kwiat i owoce czarnego bzu

Czarny bez (łac. Sambucus nigra) – to roślina z której pozyskujemy dwa rodzaj surowców zielarskich:

  • na wiosnę – zbieramy kwiat czarnego bzu i możemy:
    • albo ususzyć go i przechować w takiej postaci do zimy
    • albo zrobić z niego syrop – tutaj jest mój przepis.
  • a końcem wakacji – sierpień/wrzesień – zbieramy dojrzałe owoce czarnego bzu i robimy z nich sok:
    • i przepis na ten sok znajdziesz niżej
    • owoce też można ususzyć i w zimie robić z nich herbaty.

Właściwości soku z czarnego bzu

Owoce czarnego bzu mają postać okrągłych, niebiesko-brunatnych kulek. Zawierają związki o działaniu:

W związku z powyższym – przetwory na bazie soku z czarnego bzu stosuje się tradycyjnie, jako wsparcie przy przeziębieniach i infekcjach wirusowych górnych dróg oddechowych.

Sok z czarnego bzu – różne przepisy

Ile domów, tyle tajnych receptur. Postanowiłem zebrać w tym wpisie kilka, według mnie najpopularniejszych metod, a zaczynamy od przepisu mojej mamy. W każdym razie niezależnie od przepisu – podstawą jest znalezienie owoców czarnego bzu:

  • dojrzałych – chodzi o to, że w zielonych częściach bzu i niedojrzałych owocach znajduje się toksyczny alkaloid „sambunigryna” – opisałem go dokładniej w tym wpisie
    • i z tego powodu owoce czarnego bzu zjadamy tylko po obróbce termicznej
  • na czystym stanowisku – z daleka od drogi i zanieczyszczonych miejsc.

Przepis I – sok z czarnego bzu z sokownika

W ten sposób robi się ten sok u mnie w domu. Jego zaletą jest szybkość i wygoda przygotowania oraz smak, zaś wadą niestety fakt, że pozostawiamy dużo niewykorzystanego surowca.

Wykonanie:

  • przepuszczasz owoce przez sokownik
    • wybierasz tylko dojrzałe owoce, bez zielonych części baldachów…
    • …użyjesz tyle owoców, ile masz miejsca w sokowniku, ale…
    • …możesz dosypać do wsadu sokownika kilka łyżek cukru…
    • …dzięki temu owoce chętniej puszczą sok…
    • zbierasz sok do większego garnka.
  • gotujesz sok 
    • dodajesz jeszcze sok z 2 cytryn  (1 cytryna na 1 kg soku)
    • ewentualnie dosypując jeszcze cukru „do smaku” – żeby było lekko słodkie
    • tak przynajmniej robi moja mama 😉
    • żeby sok się trzymał wypadałoby użyć minimalnie 250 g cukru na 1 kg soku (maksymalnie robi się 1:1)
  • przelewasz do wyparzonych słoików i pasteryzujesz około 15 minut
  • przechowujesz go w chłodnym, ciemnym miejscu.

Więcej domowych sposobów na infekcje?

Dżem z owoców czarnego bzu?

Z owoców, które zostaną w sokowniku możesz zrobić dżem z owoców czarnego bzu:

  • przetrzyj owoce przez sito
    • czarny bez ma mnóstwo małych pesteczek – jeśli to komuś nie przeszkadza to nie musi dżemu przecierać
  • na 1 kg owoców użyj 1 kg cukru lub mniejszą ilość cukru z żelfixem
    • do dżemu możesz dołożyć jabłka, malinę lub borówkę amerykańską – powinny ciekawie przełamać i wzbogacić smak bzu
    • do tego dżem z dodatkiem jabłek ma wygodniejszą, bardziej smarowalną konsystencję
  • zagotuj do wrzenia
    • możesz całość lekko zredukować
  • napełnij słoiczki i odwróć do góry dnem
  • nie trzeba pasteryzować.

Przecierany sok z czarnego bzu/przecier z owoców czarnego bzu:

  • gotujesz owoce do momentu, aż zaczną się rozpadać
    • do garnka dokładasz sok z 1 cytryny/na 1 kg owoców
    • możesz wsypać 1-2 łyżki cukru
    • opcjonalnie można dołożyć 2-4 goździki i korę cynamonu (3-4 cm)
  • przecierasz pulpę przez sito
  • do otrzymanego przecieru dosypujesz cukier i gotujesz jeszcze z 15-20 minut
    • ilość cukru – to już według gustu
    • minimalnie to 200 g na 1 kg soku
    • maksymalnie robi się 1 kg na 1 kg
    • im więcej cukru, tym sok lepiej będzie się trzymał no, ale wiadomo – będzie słodszy
  • napełniasz słoiki przecierem  
  • pasteryzujesz całość 15-120 minut
  • przechowujesz w suchym miejscu.

Jak stosować przetwory z owoców czarnego bzu?

My stosujemy je wspomagająco. Podczas przeziębienia, kiedy zaczyna Cię coś łamać.

Jeśli potrzebujesz konkretów – to uznajmy że 3x dziennie po 5-15 ml będzie ok.

niedojrzałe owoce czarnego bzu

Tak wyglądają jeszcze NIEDOJRZAŁE owoce – NIE MOŻNA ROBIĆ z nich soku! Trzeba jeszcze poczekać kilkanaście dni.

Czy przetwory na bazie owoców czarnego bzu wzmocnią odporność?

Temu tematowi poświęciłem oddzielną analizę – zerknij.

W każdym razie czarny bez działa raczej podczas infekcji niż profilaktycznie.

Podsumowując

Jak pisałem już kilkukrotnie – bardzo lubię te domowe sposoby reagowania na przeziębienia i wsparcia w infekcjach jesienno-zimowych. Mam tylko jedną uwagę – te domowe sposoby są świetnym wsparcie i dobra alternatywą dla wielu dziwnych suplementów na odporność i środków udających leki. Ale, ale! Nic nie zastąpi wizyty u lekarza, jeśli sytuacja tego wymaga.

Zachęcam więc do podejścia zdroworozsądkowego 🙂

Serdeczności
Pan Tabletka

Marcin

Więcej domowych sposobów na infekcje?

 

Podobne Te artykuły również
mogą cię zainteresować