ScrollToTop

Sok z czarnego bzu – przepisy i właściwości

Artykuły

31 sierpnia 2019

Sok z czarnego bzu to moje kolejne wspomnienie dzieciństwa. Jeśli postawimy obok niego syrop z cebuli i kilogramy czosnku oraz, dla równowagi, aromatyczny napar z kwiatów lipy z miodem, sok z malin z gorącą herbatą i parujący rosół – to mamy pełny obraz tego (wydawałoby się) błogiego okresu – bo w zasadzie to, niestety, dzieciowego chorowania. Był to taki klasyczny zestaw kiedy coś się działo i zaczynało dziać, a wizyta u lekarza nie była jeszcze potrzebna.

Jedna roślina – dwa surowce, czyli kwiat i owoce czarnego bzu

Czarny bez (łac. Sambucus nigra) – to roślina z której pozyskujemy dwa rodzaj surowców zielarskich:

  • na wiosnę – zbieramy kwiat czarnego bzu i możemy:
    • albo ususzyć go i przechować w takiej postaci do zimy
    • albo zrobić z niego syrop – tutaj jest mój przepis.
  • a końcem wakacji – sierpień/wrzesień – zbieramy dojrzałe owoce czarnego bzu i robimy z nich sok:
    • i przepis na ten sok znajdziesz niżej
    • owoce też można ususzyć i w zimie robić z nich herbaty.

Właściwości soku z czarnego bzu

Owoce czarnego bzu mają postać okrągłych, niebiesko-brunatnych kulek. Zawierają związki o działaniu:

W związku z powyższym – przetwory na bazie soku z czarnego bzu stosuje się tradycyjnie, jako wsparcie przy przeziębieniach i infekcjach wirusowych górnych dróg oddechowych.

Sok z czarnego bzu – różne przepisy

Ile domów, tyle tajnych receptur. Postanowiłem zebrać w tym wpisie kilka, według mnie najpopularniejszych metod, a zaczynamy od przepisu mojej mamy. W każdym razie niezależnie od przepisu – podstawą jest znalezienie owoców czarnego bzu:

  • dojrzałych – chodzi o to, że w zielonych częściach bzu i niedojrzałych owocach znajduje się toksyczny alkaloid „sambunigryna” – opisałem go dokładniej w tym wpisie
    • i z tego powodu owoce czarnego bzu zjadamy tylko po obróbce termicznej
  • na czystym stanowisku – z daleka od drogi i zanieczyszczonych miejsc.

Przepis I – sok z czarnego bzu z sokownika

W ten sposób robi się ten sok u mnie w domu. Jego zaletą jest szybkość i wygoda przygotowania oraz smak, zaś wadą niestety fakt, że pozostawiamy dużo niewykorzystanego surowca.

Wykonanie:

  • przepuszczasz owoce przez sokownik
    • wybierasz tylko dojrzałe owoce, bez zielonych części baldachów…
    • …użyjesz tyle owoców, ile masz miejsca w sokowniku, ale…
    • …możesz dosypać do wsadu sokownika kilka łyżek cukru…
    • …dzięki temu owoce chętniej puszczą sok…
    • zbierasz sok do większego garnka.
  • gotujesz sok 
    • dodajesz jeszcze sok z 2 cytryn  (1 cytryna na 1 kg soku)
    • ewentualnie dosypując jeszcze cukru „do smaku” – żeby było lekko słodkie
    • tak przynajmniej robi moja mama 😉
    • żeby sok się trzymał wypadałoby użyć minimalnie 250 g cukru na 1 kg soku (maksymalnie robi się 1:1)
  • przelewasz do wyparzonych słoików i pasteryzujesz około 15 minut
  • przechowujesz go w chłodnym, ciemnym miejscu.

Więcej domowych sposobów na infekcje?

Dżem z owoców czarnego bzu?

Z owoców, które zostaną w sokowniku możesz zrobić dżem z owoców czarnego bzu:

  • przetrzyj owoce przez sito
    • czarny bez ma mnóstwo małych pesteczek – jeśli to komuś nie przeszkadza to nie musi dżemu przecierać
  • na 1 kg owoców użyj 1 kg cukru lub mniejszą ilość cukru z żelfixem
    • do dżemu możesz dołożyć jabłka, malinę lub borówkę amerykańską – powinny ciekawie przełamać i wzbogacić smak bzu
    • do tego dżem z dodatkiem jabłek ma wygodniejszą, bardziej smarowalną konsystencję
  • zagotuj do wrzenia
    • możesz całość lekko zredukować
  • napełnij słoiczki i odwróć do góry dnem
  • nie trzeba pasteryzować.

Przecierany sok z czarnego bzu/przecier z owoców czarnego bzu:

  • gotujesz owoce do momentu, aż zaczną się rozpadać
    • do garnka dokładasz sok z 1 cytryny/na 1 kg owoców
    • możesz wsypać 1-2 łyżki cukru
    • opcjonalnie można dołożyć 2-4 goździki i korę cynamonu (3-4 cm)
  • przecierasz pulpę przez sito
  • do otrzymanego przecieru dosypujesz cukier i gotujesz jeszcze z 15-20 minut
    • ilość cukru – to już według gustu
    • minimalnie to 200 g na 1 kg soku
    • maksymalnie robi się 1 kg na 1 kg
    • im więcej cukru, tym sok lepiej będzie się trzymał no, ale wiadomo – będzie słodszy
  • napełniasz słoiki przecierem  
  • pasteryzujesz całość 15-120 minut
  • przechowujesz w suchym miejscu.

Jak stosować przetwory z owoców czarnego bzu?

My stosujemy je wspomagająco. Podczas przeziębienia, kiedy zaczyna Cię coś łamać.

Jeśli potrzebujesz konkretów – to uznajmy że 3x dziennie po 5-15 ml będzie ok.

niedojrzałe owoce czarnego bzu

Tak wyglądają jeszcze NIEDOJRZAŁE owoce – NIE MOŻNA ROBIĆ z nich soku! Trzeba jeszcze poczekać kilkanaście dni.

Czy przetwory na bazie owoców czarnego bzu wzmocnią odporność?

Temu tematowi poświęciłem oddzielną analizę – zerknij.

W każdym razie czarny bez działa raczej podczas infekcji niż profilaktycznie.

Podsumowując

Jak pisałem już kilkukrotnie – bardzo lubię te domowe sposoby reagowania na przeziębienia i wsparcia w infekcjach jesienno-zimowych. Mam tylko jedną uwagę – te domowe sposoby są świetnym wsparcie i dobra alternatywą dla wielu dziwnych suplementów na odporność i środków udających leki. Ale, ale! Nic nie zastąpi wizyty u lekarza, jeśli sytuacja tego wymaga.

Zachęcam więc do podejścia zdroworozsądkowego 🙂

Serdeczności
Pan Tabletka

Marcin

Więcej domowych sposobów na infekcje?

 

Podobne Te artykuły również
mogą cię zainteresować

Chcesz być na bieżąco?
Dołącz do newslettera

Wysyłam tylko wartościowe treści.

Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu otrzymawania informacji marketingowych od Pana Tabletki, i akceptuję politykę prywatności.