ScrollToTop

Lekarz zalecił Tobie, albo Twojemu dziecku lek NIEZGODNIE z ulotką?

Artykuły

14 sierpnia 2018

To będzie wpis o zastosowaniu leków OFF-LABEL – czyli tłumacząc na polski – o stosowaniu leków poza wytycznymi z ulotki i ogólnie dostępnymi informacjami. Wytłumaczę Ci dlaczego lekarz zapisuje Tobie albo Twojemu dziecku lek wbrew informacjom z ulotki.

A inspiracją były pytanie takie jak te:

„[Anna] Panie Tabletko, mój niespełna 2 letni syn okropnie rozbił sobie kolano. Lekarz na wizycie zalecił maść z antybiotykiem. Dopiero w domu doczytałam w ulotce, że to jest maść do stosowania do 12 roku życia.”

„[Emilia] Moją córkę (3 lata) okropnie pokąsały komary – nasza pani doktor zapisała nam kropelki przeciwalergiczne. Niestety w ulotce pisze, że to krople do stosowania dla dorosłych – co robić? Czy podawać to lekarstwo? Czy lekarz się pomylił?”

„[Jan] Nasz syn (5 lat) ma AZS i często pojawiają się mu paskudne wypryski. Lekarz zapisał nam specjalną maść – niestety w ulotce jest napisane, że nie wolno jej stosować u dzieci – co robić?”

Złota rada Pana Tabletki

Clue tego wpisu sprowadza się do stwierdzenia:

Decyzja lekarza podjęta na podstawie osobistego wywiadu i na podstawie jego wiedzy jest nadrzędna w stosunku do informacji z ulotki. Jeśli masz wątpliwość dopytaj osoby, które zaleciła lek.

Stosowanie leku OFF-LABEL

Informacje dotyczące prawidłowego i bezpiecznego stosowania leku znajdziesz oczywiście w ulotce. Każdy lek ma też  bardziej rozbudowaną ulotkę przeznaczoną dla specjalistów. Nazywamy ją Charakterystyką Produktu Leczniczego.  Na potrzeby tego wpisu używam zbiorczego określenia „ulotka” jako skrótu myślowego spinającego wszystkie informacje o leku.

Sprawa jest prosta: w ulotce znajdziesz tylko te informacje, na które producent „ma papier” lub które zostały we właściwy sposób przebadane i udowodnione.

Zdarza się, że lekarz na podstawie swojej najlepszej wiedzy zaleca dany lek jakby wbrew zaleceniom z ulotki. Jakie to najczęściej sytuacje:

  • inny wiek pacjenta – np.: lek dla 2 letniego dziecka, a w ulotce informacje, że wolno stosować od 12. rż.;
  • inny sposób podania leku – np.: rozgniatanie tabletek i wkręcanie w maść do stosowania zewnętrznego;
  • wskazanie inne, niż to w ulotce – np.: na alergię stosuje się przy ząbkowaniu;
  • dawkowanie niezgodne z ulotką – lekarz na podstawie własnej wiedzy ustala dawkowanie indywidualnie.

Dlaczego i kiedy lekarz zaleca stosowanie leku OFF-LABEL?

Zakładamy, że lekarz podejmuje taką decyzję w ostateczności, kierując się najlepiej rozumianym dobrem pacjenta.

Z mojej perspektywy ta sytuacja najczęściej zdarza się wśród takich grup jak:

  • niemowlęta;
  • kobiety karmiące;
  • małe dzieci;
  • kobiety ciężarne.

Większości leków nie bada się na powyższych grupach pacjentów z wiadomych przyczyn. Skoro nie ma badań, nie znajdziemy w ulotce informacji jak te leki stosować. Musimy zadowolić się zdawkowym:

„Nie zaleca się stosowania leku w okresie ciąży i karmienia piersią z powodu braku danych na temat bezpieczeństwa stosowania.”

„Stosować kiedy korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko.”

„Stosować tylko po konsultacji z lekarzem.”

„Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku”

W powyższych sytuacjach zostaje nam zaufać lekarzowi. Jeśli pojawia się wątpliwość można oczywiście skonsultować się z innym specjalistą.

Lekarza zalecił, ale w ulotce jest napisane, by nie stosować – więc nie stosujemy?!

Decyzja lekarza podjęta na podstawie osobistego wywiadu i jego wiedzy jest nadrzędna w stosunku do informacji z ulotki.

W takiej sytuacji nie podejmuj pochopnej decyzji o niestosowaniu leku – w razie czego zadzwoń do lekarza/farmaceuty i sprawę skonsultuj. Szczególnie, jeśli chodzi o lek przeznaczony dla małego dziecka.

Po prostu zapytaj osobę, która dany lek zaleciła – czy zrobiła to świadomie, wiedząc, że to niezgodne z ulotką.

Oczywiście wszystkim zdarzają się pomyłki, więc jeśli masz wątpliwość szukaj informacji i spróbuj zrozumieć problem.

Dla kogo i po co pisze się ulotki?

W ulotkach znajdziesz wiedzę jak bezpiecznie i prawidłowo stosować lek. Warto je czytać i stosować leki świadomie.

Ulotka posiada szereg istotnych funkcji. I teoretycznie funkcja informacyjna powinna być nadrzędna. Czy tak jest w rzeczywistości?

Ja mam wrażenie, że jest ona bardziej zabezpieczeniem prawnym dla producenta. Rozumiem taki stan rzeczy – każda firma broni się i dmucha na zimne. Niestety w konsekwencji ulotki są NIEZJADLIWE i NIESTRAWNE. Pacjent pozbawiony prawidłowego oglądu na sprawę, po przeczytaniu traci chęć do stosowania leku. Co może skończyć się tragicznie.

Stosowanie leków off-label – spojrzenie Pana Tabletki

Mam nadzieję, że przesłanie tego wpisu jest jasne – warto czytać ulotki, ale musimy zachować odpowiedni dystans i jeśli lek został zapisany prawidłowo podczas konsultacji z lekarzem, to najprawdopodobniej lepiej będzie go zastosować.

Kurczę, dlaczego o takich rzeczach nie uczy się w szkole.

Zdrowo pozdrawiam,

Pan Tabletka

Marcin

P.S.: może zainteresuje Cię kwestia „domniemanej” toksyczności Octeniseptu i fenoksyetanolu?

Podobne Te artykuły również
mogą cię zainteresować

Chcesz być na bieżąco?
Dołącz do newslettera

Wysyłam tylko wartościowe treści.

Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu otrzymawania informacji marketingowych od Pana Tabletki, i akceptuję politykę prywatności.