ScrollToTop

Badanie boreliozy – czy wiesz co zrobić po ukąszeniu kleszcza?

Artykuły

22 czerwca 2018

Jeśli kleszcz ugryzł Cię w czerwcu/lipcu – to teraz jest dobra pora na zrobienie badań w kierunku boreliozy – ponieważ tę diagnostykę robi się mniej więcej 2 miesiące od ukąszenia. A ja mam dla Ciebie jeszcze 25% rabatu przy zakupie w sklepie online Laboratorium ALAB (linki do sklepu na dole).

Złapał Cię kleszcz albo gorzej – kleszcz złapał Twoje dziecko. Przyczepił się i pobytował przez chwilę, ssąc krew. Dla niego to pestka – dla Ciebie ta chwila może mieć poważne konsekwencje. Po prawidłowym usunięciu kleszcza większość z nas zastanawia się jak postępować dalej. Czy da się od razu potwierdzić lub wykluczyć boreliozę?

Najważniejsze to zachować spokój, nie bagatelizując przy tym ryzyka. Co to, to nie.

W tym wpisie nakreślę Ci jakie są schematy postępowania po ugryzieniu kleszcza w diagnozowaniu boreliozy.

Do współtworzenia tego wpisu udało mi się pozyskać jedno z największych w Polsce laboratoriów diagnostycznych – firmę ALAB laboratoria. Dzięki temu dostałem od nich szereg przydatnych informacji i 25% rabat na często nierefundowaną diagnostykę w kierunku boreliozy – badanie przesiewowe ELISA/CLIA i Western Blot. Więcej informacji na końcu wpisu. [akcja jest już zakończona]

I życzę Ci, żeby kod rabatowy nie przydał się.

Borelioza – co trzeba wiedzieć?

Zacznijmy od krótkiego wstępu, który pozwoli Ci złapać odpowiednią perspektywę. Borelioza to zakaźna, wieloukładowa choroba wywoływana przez krętki (bakterie) z gatunku Borrelia, np.: Borrelia burgdorferi. Zakażenie następuje przez ślinę lub wymiociny kleszcza. Ugryzienie przez kleszcza nie jest równoznaczne z zakażeniem boreliozą.

Borelioza to choroba bardzo trudna w diagnozowaniu, z kilku przyczyn. Krętki Borrelia mogą osiąść w różnych miejscach w organizmie człowieka, co prowadzi do rozwoju rozmaitych postaci boreliozy (neuroborelioza, borelioza kostna, zanikowe zapalenie skóry itd.). Ponadto, każdy organizm reaguje w odmienny sposób – objawy często są mało charakterystyczne i mylone z innymi schorzeniami.

Nie pomaga też masa mitów jakimi ta choroba obrosła już w sieci.

Warto pamiętać, że przy prawidłowym, szybkim rozpoznaniu i właściwej antybiotykoterapii – borelioza jest wyleczalna. Bakterie odpowiedzialne za boreliozę są wrażliwe na działanie antybiotyków.

Kluczowe jest szybkie i celne rozpoznanie.

Objawy boreliozy – skrót informacji

Borelioza wczesna:

  1. RUMIEŃ WĘDRUJĄCY – to w zasadzie objaw potwierdzający boreliozę. Może wystąpić w dowolnym miejscu na ciele (niekoniecznie w miejscu wkłucia kleszcza). Pojawia się u około 30-50% zarażonych. Jeśli pojawi się rumień – w większości przypadków diagnostyka nie będzie potrzebna;
  2. OBJAWY GRYPOPODOBNE – czujesz się niewyraźnie, pojawia się gorączka i dreszcze – niestety nic konkretnego – jeśli jednak ukąsił Cię kleszcz warto skojarzyć fakty;
  3. ZMĘCZENIE, OSPAŁOŚĆ – analogicznie jak wyżej.

Borelioza wczesna rozsiana i późna mogą rozwijać się w wielu różnych kierunkach: atakować stawy, nerwy, skórę, serce. Nie będę wypisywał wszystkich objawów, ponieważ są tak zróżnicowane i powszechnie występujące, że każdy może dopasować coś do siebie :/ Grunt to nie panikować i w razie wątpliwości powtarzać diagnostykę pod opieką dobrego lekarza.

rumien-wedrujacy

Tak może wyglądać rumień wędrujący. Trochę jak tarcza strzelnicza. Kiedy pojawi się rumień badania w kierunku boreliozy NIE są potrzebne – wiadomo, że chorujesz.

Jak zdiagnozować boreliozę?

  1. Diagnozuje ją lekarz na podstawie konkretnego zestawu objawów klinicznych z potwierdzeniem w badaniach, ale wystąpienie zastawu objawów jest najważniejsze. Co istotne, pozytywne wyniki testów na boreliozę bez innych objawów nie przesądzają jej rozpoznania. Mogą świadczyć o zakażeniu Borrelią lub inną podobną bakterią, które nie zawsze kończy się boreliozą;
  2. Co możesz zrobić sam po usunięciu kleszcza? – dokładnie obserwuj się i szukaj RUMIENIA WĘDRUJĄCEGO + pamiętaj, by skojarzyć ewentualne objawy grypopodobne z ukąszeniem kleszcza;
  3. Dalsze postępowanie zależy od tego co się dzieje. Jeśli pojawią się wspomniane objawy grypopodobne lub inne wskazujące na boreliozę, przeprowadza się diagnostykę serologiczną;
  4. Diagnostyka serologiczna – rodzaj diagnostyki, w której nie szuka się samej bakterii, lecz przeciwciał, które organizm produkuje przeciwko niej:
    • przeciwciała pojawiają się dopiero po około 4-6. tygodniach (!) od kontaktu z kleszczem – trzeba więc trochę czasu odczekać zanim przystąpi się do badań;
    • niestety w związku z tym, że każdy organizm walczy inaczej – poziom przeciwciał może być różny, co utrudnia diagnostykę;
    • same metody diagnostyczne również nie są doskonałe – otrzymujemy więc sporo wyników fałszywie dodatnich i pozornie ujemnych;
  5. Badania kleszcza – jego negatywny wynik daje nam informację, że kleszcz, który nas ukąsił nie był nosicielem bakterii Borrelia Burgdorferi. Należy jednak pamiętać, iż wykrycie w kleszczu materiału genetycznego danego drobnoustroju nie jest jednoznaczne z zachorowaniem ukąszonego człowieka.

 

Złota rada Pana Tabletki

Zbyt wczesne wykonanie badań – kiedy organizm nie wytworzył jeszcze wystarczającej liczby przeciwciał – to jeden z najczęstszych  błędów w diagnostyce boreliozy.

Otrzymujemy wtedy wyniki fałszywie ujemne – co może prowadzić do opóźnienia leczenia.

Badania wykonuje się 4-6. tygodni po ukąszeniu kleszcza i w razie czego powtarza się je po kilku tygodniach.

 

Kiedy nie trzeba robić badania?

Pojawienie się rumienia wędrującego jest mocnym dowodem na toczącą się boreliozę – koniecznie udaj się wtedy do lekarza. Warto jednak pamiętać, że rumień często nie pojawia się lub pozostaje niezauważony. Pozostałe wczesne objawy boreliozy są bardzo nieswoiste – osłabienie, lekka gorączka, objawy grypopodobne itd. Mogę więc być mylone ze zwykłym przeziębieniem.

Wychodzi na to, że ok. 50-70% zaatakowanych przez kleszcze może chorować na boreliozę i nie mieć o tym zielonego pojęcia.

Jakie są procedury dalszej diagnostyki?

Jeśli złapałaś/-eś kleszcza i chcesz przebadać się w tym kierunku – zachęcam Cię do udania się do lekarza oraz przegadania sprawy dalszego postępowania. Dobrze, by lekarz wiedział jakie działania w tym kierunku podejmujesz i pomógł właściwie analizować wyniki.

Pamiętaj, że leczy się pacjenta – nie wyniki badań.

W tym momencie standardowa diagnostyka boreliozy jest dwuetapowa i na każdym etapie można ją wykonać dla dwóch klas przeciwciał: IgG  i IgM.

  1. Etap pierwszy, to testy przesiewowe – wykorzystując TEST ELISA lub CLIA,
    • Borelioza – p/c IgM
    • Borelioza – p/c IgG
  2. Etap drugi – potwierdzający – wykorzystując metodę Western Blot:
    • Borelioza – p/c IgM met. Western Blot
    • Borelioza – p/c IgG met.  Western Blot

W sumie pełna zalecana diagnostyka obejmuje 4 badania: ELISA/CLIA IgG, ELISA/CLIA IgM, Western Blot IgG, Western Blot IgM. Teraz pozwól, że opowiem ciut więcej o samych badaniach i dziwnych „Ig” skrótach.

 

 

badanie-kleszcze-diagnostyka-boreliozy

Poglądowy schemat diagnostyki boreliozy (źródło – www.alablaboratoria.pl)

Borelioza – IgG i IgM – co to za oznaczenia?

Układ odpornościowy podczas każdej infekcji produkuje różne przeciwciała, które niejako walczą z patogenem. Np. z krętkami Borreli. Te przeciwciała możemy podzielić m.in.: na swoiste i nieswoiste. W badaniach diagnostycznych w kierunku boreliozy wykorzystuje się obecność swoistych (charakterystycznych dla zakażenia krętkiem Borreli) przeciwciał IgG i IgM. Obrazowo mógłbym opisać to tak:

  • IgG dla Borrelia
  • IgM dla Borrelia

Jeśli Pan Tabletka byłby bakterią i rozsiewałby się za pośrednictwem kleszczy, a choroba nazywałaby się tabletkoidoza popularna, to w testach serologicznych szukalibyśmy swoistych przeciwciał IgG i IgM, jakie organizm produkuje konkretnie przeciwko Panu Tabletce.

Czyli w metodach nie szuka się samej bakterii – bada się jedynie odpowiedź immunologiczną naszego organizmu – charakterystyczną dla samego zakażenia. Technicznie jest to zdecydowanie łatwiejsze do przeprowadzania, bo przeciwciała krążą w całości krwi, a sama bakteria lubi schować się gdzieś.

Poziom przeciwciał oznacza się najczęściej przy pomocy dwóch metod diagnostycznych: Testu przesiewowego i testu Western Blot.

Test przesiewowy ELISA/CLIA – przeciwciała IgG i IgM

Ten test zaliczany jest do tak zwanej diagnostyki wstępnej, przesiewowej. Oznacza to, że jego pozytywny wynik wymaga jeszcze potwierdzenia kolejnym badaniem – zwykle opisaną niżej metodą Western Blot.

Test przesiewowy:

  • badanie przeprowadza się z krwi, najwcześniej 4-6 tygodni (!) po ukąszeniu – dopiero po takim czasie pojawiają się przeciwciała przeciwko Borreli;
    • w niektórych przypadkach – przy uzyskaniu negatywnego wyniku – zaleca się powtórzenie badania po kilku tygodniach, kiedy ilość przeciwciał we krwi wzrośnie;
  • to test nadczuły – mający na celu wyłapanie wszystkich pacjentów chorych na boreliozę;
  • jako efekt uboczny nadczułości, ELISA/CLIA daje sporo wyników fałszywie dodatnich – wychodzi pozytywnie u osób, które nie mają boreliozy, ale cierpią na inne schorzenia;
  • w związku z powyższym – wynik pozytywny i wątpliwy – wymaga potwierdzenia testem bardziej „precyzyjnym”, testem Western Blot;
  • zaletą jest stosunkowo niski koszt – około 50zł dla każdej klasy przeciwciał – czyli koszt zrobienia takiego testu w dwóch klasach przeciwciał to jakieś 100zł.

 

badanie w kierunku boreliozy-test elisa

Negatywny wynik testu ELISA w kierunku rozpoznania boreliozy.

Test Western Blot na przeciwciała IgG i IgM

Ten test wykorzystuje zupełnie inną metodykę badania, niż test przesiewowy, ale i w tym przypadku szukamy charakterystycznych przeciwciał w dwóch klasach IgG i IgM:

  • test Western Blot jest bardziej swoisty – pozwala doprecyzować wynik z testu przesiewowego, daje potwierdzenie, że przeciwciała, które zostały wstępnie wykryte, to faktycznie przeciwciała skierowane przeciwko krętkowi Borrelia;
  • wadą testu jest cena – badanie dla każdej klasy przeciwciał kosztuje około 150zł, czyli za IgG + IgM = jakieś 300zł
Borelioza rabat badanie Pan Tabletka

Negatywny wynik badania Western Blot w obu klasach przeciwciał.

 

 

Złota rada Pana Tabletki

W celach diagnostycznych z reguły wyniki testów rozpatruje się łącznie (!) ELISA +Western Blot, ale pamiętaj, że podstawą zdiagnozowania boreliozy jest obraz kliniczny pacjenta, a wyniki są tylko wsparciem.

Borelioza – 25% kod rabatowy na badania ELISA/CLIA i Western Blot

W wielu sprawach nie mogę pomóc, ale akurat tutaj mam dla Ciebie drobne ułatwienie. Jeśli zajdzie konieczność – mam dla Ciebie rabat na pakiety badań w kierunku boreliozy.

Rabat, czyli 15% taniej od ALABu + 10% taniej od Pana Tabletki z kodem rabatowym – w sumie 25% taniej na 2 pakiety badań:

  • BORELIOZA – PAKIET PRZESIEWOWY (link) w obu klasach (jakieś 20 zł taniej);
  • BORELIOZA – PAKIET POTWIERDZENIA (link) w obu klasach (jakieś 64 zł taniej);

Jak odebrać kod rabatowy?

KOD RABATOWY to – PANTABLETKA

  • kod jest dostępny tylko podczas zakupów on-line w sklepie firmy ALAB stuk-klik.
  • po wybraniu odpowiedniego pakietu i przejściu do koszyka – wpisujesz kod PANTABLETKA i dostajesz jeszcze dodatkową zniżkę
  • KOD RABATOWY jest ważny do końca września (!) 2018 roku
  • we wszystkich innych sprawach obowiązuje regulamin sklepu ALAB;

Pan Tabletka – moje spojrzenie na badanie boreliozy

Jakoś tak się złożyło, że ludzie piszą do Pana Tabletki – powierzając swoje problemy i prosząc o nagłośnienie pewnych spraw. Tak właśnie wygląda kwestia z diagnostyką boreliozy.

Pacjenci nie za bardzo wiedzą co robić po ugryzieniu kleszcza. Brakuje rozsądnej edukacji. Kilka osób w odpowiedzi na moje pytania na FB opisało sytuację, kiedy po 5-15 latach, po setkach godzin u specjalistów, po leczeniu depresji, choroby dwubiegunowej, zapalenia stawów i AZS – dopiero ktoś wpadł na pomysł, aby zrobić badania w kierunku boreliozy, co było strzałem w 10-tkę. Po rozpoczęciu leczenia stan zdrowia szybko się poprawił.

Lekarze w związku z tym, że w podstawowym koszyku badań refundowanych w POZ brakuje testów na boreliozę, zapisują je bardzo niechętnie. Do tego bardzo często reagują zmęczeniem i zniechęceniem na „boreliozofobię” panującą w internecie – często odsyłając pacjentów z kwitkiem. Tak jak pisałem wcześniej, diagnostyka boreliozy jest trudna, a objawy samej choroby mogą przypominać w zasadzie dowolny zestaw objawów, jaki tylko sobie wymyślisz.

W związku z powyższym, w Twoim najlepszym interesie jest orientować się w temacie diagnostyki boreliozy i starać się oddzielić internetowe fake news od uznanych procedur.

Zostaje Ci dowiedzieć się o tej chorobie jak najwięcej, zachować czujność po ugryzieniu kleszcza i w razie czego powtarzać badania.

Zdrowo pozdrawiam,

Pan Tabletka

Marcin

 

P.S.: wpis powstał przy współpracy z firmą ALAB, co w żaden sposób nie wpłynęło na jego merytorykę. Natomiast pozwoli Ci mniej zapłacić za wykonanie potrzebnych badań w solidnym laboratorium 🙂

Podobne Te artykuły również
mogą cię zainteresować

Chcesz być na bieżąco?
Dołącz do newslettera

Wysyłam tylko wartościowe treści.

Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu otrzymawania informacji marketingowych od Pana Tabletki, i akceptuję politykę prywatności.