ScrollToTop
nagłówkowe waga eprus

Wagi do receptury aptecznej – legalizacje i najczęstsze problemy

Artykuły, Warto przeczytać

1 lipca 2021

Zapraszam do kolejnego wpisu dla pracowników aptek. Dziś na tapetę biorę wagi do receptury aptecznej. Postaramy się razem z pracownikami serwisu i działu legalizacji firmy Eprus, odpowiedzieć na najczęstsze problemy w temacie wag.

***

Partnerem tego wpisu jest firma Eprus – producent opakowań aptecznych do receptury, dystrybutor sprzętu recepturowego i od niedawna firma, której możesz oddać Waszą wagę do legalizacji. Apteki z #GangPanaTabletki mogą u Eprusa korzystać z dodatkowego rabatu/dokładek do zamówień bezpośrednich (na ich cały asortyment, więc i na opakowania i na sprzęt) – tutaj przeczytasz o szczegółach.

***

Jak odczytywać tabliczkę znamionową wagi?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  1. Sprawdzić, czy jest znak zgodności z dyrektywą Unii Europejskiej. Znak CE jest wystarczającym dowodem, a szczegóły można sprawdzić dodatkowo w deklaracji zgodności dołączonej do instrukcji obsługi wagi.
  2. Sprawdzić legalizację, czyli oznaczenie metrologiczne M i dwie ostatnie cyfry roku dokonania oceny zgodności.
  3. Ważne, by była cecha legalizacyjna Urzędu Miar (naklejka plombująca, przyklejona częściowo na tabliczce firmowej).
  4. Dodatkowo na tabliczce podany jest numer jednostki notyfikowanej, dokonującej oceny zgodności (np. 1443 – Główny Urząd Miar).
Waga eprus tył główna

Pod znakiem CE mamy tutaj numer 1383 – to oznaczenie  jednostki notyfikującej firmy Axis.

Jak odczytywać tabliczkę znamionową wagi? – przykłady:

Wagi firmy Axis:

Jak „czytać” tabliczkę znamionową na wadze Axis?

  • A – znak zgodności z dyrektywą Unii Europejskiej, szczegóły w deklaracji zgodności dołączonej do instrukcji obsługi wagi.
  • B – numer jednostki notyfikowanej dokonującej oceny zgodności (1443 – Główny Urząd Miar).
  • C – cecha legalizacyjna Axis (naklejka plombująca, przyklejona częściowo na tabliczce firmowej).
  • D – oznaczenie metrologiczne M i dwie ostatnie cyfry roku dokonania oceny zgodności.

***

Wagi firmy Ohaus:

  • A – znak zgodności z dyrektywą Unii Europejskiej CE, szczegóły w deklaracji zgodności dołączonej do instrukcji obsługi wagi,
  • B – numer jednostki notyfikowanej dokonującej oceny zgodności (1443 – Główny Urząd Miar; 1259 – Bundesamt fur Metrologie, Szwajcaria),
  • C – znak metrologiczny M – oznacza, że waga spełnia wymagania zasadnicze dyrektywy „Nieautomatyczne urządzenia wagowe”,
  • D – rok produkcji.

***

Co zrobić, kiedy waga zaczyna podawać wyniki “z kosmosu” i z dużym rozstrzałem? Jak rozpoznać zepsutą wagę?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Uszkodzoną wagę można rozpoznać po nieprawidłowych wynikach pomiaru wagi.
    • W prosty sposób można to sprawdzić poprzez zważenie dowolnego przedmiotu,
    • następnie podniesienie go aż do wyzerowania wagi i położenie go powtórnie.
    • Urządzanie powinno wskazać taką samą wartość w dwóch pomiarach.
  • Innym sposobem sprawdzenia wagi jest test krzyżowy.
    • Polega on na ważeniu tego samego przedmiotu w różnych miejscach wagi – 4 punkty na ramieniach krzyża. Wartości powinny być zbliżone, lecz nie większe niż ±10D. Wartość litery D powinna być naklejona na wadze tuż przy wyświetlaczu.

***

Czy apteka może potrzebować wagi analitycznej, która pracuje z dokładnością do 4. miejsca po przecinku?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Wagi analityczne z 4 miejscami po przecinku są zazwyczaj stosowane w laboratoriach, a rzadko spotykane na wyposażeniu aptek. Dokładność stosowana w aptekach to 1 mg.
  • Apteka nie potrzebuje wagi analitycznej z dokładnością do 4. miejsca po przecinku. Wszystkie recepty da się odważyć na wadze proszkowej.

Pan Tabletka:

  • Według mnie to pytanie zadała osoba, która stanęła po raz piewszy przed receptą na krople oczne z atropina czy nalewkę z belladonny. 
  • Ta osoba musiała nie wiedzieć, że do tych recept wykorzystujemy albo rozcierki substancji mocno działających, albo rozcieńczenia. Wg wiedzy przekazywanej na studiach w standardowym programie nauczania, rozcierki i rozcieńczenia substancji silnie działających pozwalają zmniejszyć ryzyko błędu i ułatwić dawkowanie.
  • Wnioski – na potrzeby apteki w zupełności wystarczy klasyczna waga proszkowa.

***

Jaki zakres pomiaru mają wagi apteczne?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Waga proszkowa ma zakres do 100 g, 200 g, max. 500 g, a waga na płyny ma zakres do 1 kg, 2 kg lub nawet 5 kg.

Zakres jest widoczny na tabliczce znamionowej i, dla ułatwienia, nad wyświetlaczem.

***

Jak dzielimy wagi apteczne? Jakie wagi powinna mieć każda apteka? A może wystarczy jedno urządzenie?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Wagi apteczne dzielimy na wagi na proszki oraz na płyny. Waga proszkowa ma dokładność do 0,001 g i zakres do 100 g, 200 g, max. 500 g, natomiast waga na płyny ma dokładność do 0,01 g i zakres do 1 kg, 2 kg lub nawet 5 kg.
  • Apteka może mieć jedno urządzenie, jednak wagi dwuzakresowe o odpowiednich zakresach i dokładnościach są w Polsce raczej niedostępne, a jeśli już to są bardzo drogie.
  • Dlatego Eprus oferuje osobno wagę proszkową i tarową, a ich cena łącznie jest znacznie niższa niż wag dwuzakresowych. Ponadto, wag można używać równocześnie, co znacznie ułatwia pracę w recepturze.

***

Jak rozpoznać, że waga jest zalegalizowana i że podczas kontroli mamy komplet dokumentacji?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Aby dowiedzieć się, czy waga jest zalegalizowana, wystarczy sprawdzić jej tabliczkę znamionową, a dokładnie to, czy posiada oznaczenie metrologiczne M i dwie ostatnie cyfry roku dokonania oceny zgodności. Jeżeli te dwie cyfry to 19, 20 lub 21, to wszystko w porządku. Jeżeli są inne to potrzebna jest jeszcze dodatkowa naklejka z legalizacją wtórną.
  • Ważności legalizacji opisujemy w innym pytaniu.
  • Od ok. 15 lat legalizacja to jedynie oznaczenie na wadze j.w.. Dawniej dodatkowo wystawiono dokument na papierze. Obecnie żaden WIF tego nie wymaga.

***

Jak często legalizuje się wagi i czy są tutaj jakieś wyjątki?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Wagi nieautomatyczne, na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności, powinny być zgłoszone do legalizacji ponownej po raz pierwszy po 2 latach. Pierwsza legalizacja wag jest ważna przez 2 następne lata kalendarzowe, bez ostatniego miesiąca (dot. wag zalegalizowanych po 26 kwietnia 2019 roku).

Za wyjątek można przyjąć, że w 2019 roku zmieniły się przepisy i za dzień kluczowy dla zmiany uznano 26.04.2019 r.

  • W przypadku wag zalegalizowanych przed 26 kwietnia 2019 roku, pierwsza legalizacja wagi jest ważna przez 3 następne lata kalendarzowe, bez ostatniego miesiąca.

  • Okres ważności kolejnych legalizacji ponownych określany jest w miesiącach i wynosi 25 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca, w którym legalizacja została dokonana (cechy legalizacyjne naklejone na tabliczce firmowej wagi: miesięczna – cyfra rzymska i roczna – dwie cyfry arabskie).

 

 

nagłówkowe waga eprus

Widoczny symbol M20 – oznacza że waga została po raz pierwszy oddana i zalegalizowana w 2020 roku.

***

Czym jest pierwotna legalizacja i jak długo trwa?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Legalizacja pierwotna nadawana jest dla nowej wagi i jest to jej pierwsza legalizacja. Obecnie dla nowych wag legalizacja trwa 2 lata, jednak dla wag zalegalizowanych przed 26 kwietnia 2019 roku, pierwsza legalizacja wagi jest ważna przez 3 następne lata kalendarzowe, bez ostatniego miesiąca

***

Czym się różni kalibracja od legalizacji (wagi aptecznej)

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Kalibracja polega na sprawdzeniu poprawności działania urządzenia. Testy polegają na sprawdzeniu tolerancji wskazań, testu krzyżowego oraz przekroczeniu dopuszczalnej wagi.
    • Jeżeli choć jeden z testów ma wynik negatywny, wagę trzeba skalibrować. Należy pamiętać, że proces kalibracji wymaga naruszenia cech legalizacyjnych – producenta w legalizacji pierwotnej lub urzędowych w legalizacji wtórnej.
    • Po zerwaniu tych zabezpieczeń waga traci swoją legalizację, którą opiszę poniżej.
  • Legalizacja odbywa się w Urzędzie Miar i Wag (UMiW), który znajduje się w każdym większym mieście i użytkownik może we własnym zakresie dostarczyć wagę do legalizacji. Polskie Prawo nie przewiduje możliwości legalizacji przez prywatne firmy. Jeżeli któraś z firm oferuje taką usługę oznacza to, że i tak na zlecenie klienta będzie musiała przeprowadzić legalizację w UMiW. Tylko instytucje Państwowe mogą przeprowadzać legalizację wtórną wag.
  • Linki:

***

Zewnętrzna i wewnętrzna kalibracja wagi aptecznej. O co chodzi i jak rozumieć to prawidłowo?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Wewnętrzna kalibracja wagi aptecznej odbywa się przy każdorazowym uruchomieniu urządzenia i jest ona sygnalizowana na wyświetlaczu urządzenia oraz poprzez charakterystyczy dźwięk. Urządzenie samoczynnie ustawia swój punkt zero według wewnętrznego wzorca masy.
  • Dodatkowo należy pamiętać, że kalibracja włącza się automatycznie przy zmianie temperatur, np. częstym problemem dla farmaceutów może być samoczynne uruchamianie się kalibracji, gdy waga znajduje się pod komorą z nawiewem laminarnym. Ruch powietrza schładza wagę i automatycznie zostanie uruchomiony proces kalibracji wewnętrznej, nawet w przypadku, gdy na szalce są już odmierzone substancje. Dlatego należy zwrócić uwagę, by temperatura podczas pracy urządzenia była stała.
  • Dodatkowym kłopotem może być czasookres kalibracji wewnętrznej, która jest już zaprogramowana przez producenta. Najczęściej jest to czas 2 godzin.
    • Należy zwrócić uwagę, by nie wykonywać w tym czasie ważenia substancji, ponieważ waga skalibruje się i cały proces będzie trzeba zacząć od początku.
    • Można taką kalibrację wywołać ręcznie na żądanie użytkownika. Informacje te powinny być zawarte w instrukcji obsługi.
  • Wagi z wewnętrzną kalibracją posiadają dodatkowo mechaniczny układ kalibracji wewnętrznym odważnikiem, który zapewnia utrzymanie dokładności pomiarów w czasie eksploatacji bez ingerencji użytkownika.
  • Kalibracja (adjustacja) wewnętrzna nie wymaga powtórnego legalizowania dlatego, że wzorce do jej przeprowadzenia znajdują się we wnętrzu wagi i użytkownik nie ma do nich dostępu. Kalibracja wewnętrzna odbywa się automatycznie lub na życzenie użytkownika.
  •  Wagi z wewnętrzną kalibracją legalizowane są pod szerokość geograficzną miejsca jej użytkowania.
  • Linki:

Podpowiedź Pana Tabletki:

  • Jeśli wkładasz wagę do loży aseptycznej, to tuż przed praca warto ręcznie wywołać kalibrację – zmniejsza to ryzyko, że waga zacznie się kalibrować w trakcie pracy, co pod lożą może być kłopotliwe.

***

(Powiązane z pkt 4) Jak zważyć substancję, której ma być 5 mg, skoro waga proszkowa ma zakres początkowy 20 mg? Może wtedy potrzebna jest waga analityczna?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Funkcja tarowanie pozwala zważyć każdą masę substancji.
  • Substancję ważącą 5 mg należy ważyć w naczyniu, a następnie masę tego naczynia odjąć

***

Czym się różni działka odczytowa od działki legalizacyjnej?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Działka odczytowa ma przeważnie symbol (d) i jest to inaczej dokładność wagi, natomiast działka legalizacyjna ma symbol (e). Inspektor Urzędu Miar podczas legalizacji sprawdza poprawność wskazania wagi tylko i wyłącznie w oparciu o wartość działki e=. Po prostu waga nie jest weryfikowana dla dokładniejszej działki d=. Działka legalizacyjna jest na ogół o jeden rząd wielkości mniej dokładna niż odczytowa, np. działka odczytowa wagi proszkowej to 1 mg, a legalizacyjna to 10 mg.
proszkowa przód waga

Dokładnie widać tutaj te zapisy: e=0,01g (działka legalizacyjna) i d=0,001g (działka odczytowa).

***

Dlaczego waga proszkowa ma zakres początkowy (minimalną masę, jaką może zważyć) 20 mg skoro dokładność wagi to 1 mg ?

Eprus „Team wagi” odpowiada:

  • Producent nie daje gwarancji dokładności na tak małych wartościach. Jest to technicznie niewykonalne, by waga tej klasy miała taką stabilność na tak małych wartościach.

***

Wagi w recepturze aptecznej – podsumowanie

Jeśli masz więcej pytań o wagi apteczne, daj znać w komentarzu – najlepiej pod wpisem na blogu. Postaramy się poszukać odpowiedzi.

Pozwolę sobie również przypomnieć, że apteki z #GangPanaTabletki mogą skorzystać z -5% zniżki na cały asortyment Eprusa – oczywiście na opakowania do receptury, ale również na cały większy sprzęt, w tym na wagi, loże i lodówki. A niżej linki do wag dostępnych w asortymencie firmy Eprus:

Serdeczności
Pan Tabletka

Marcin

***

Nasz „panatabletkowy” rabat w Eprusie działa również na te największe sprzęty, np. na komory laminarne.

Podobne Te artykuły również
mogą cię zainteresować

Chcesz być na bieżąco?
Dołącz do newslettera

Wysyłam tylko wartościowe treści.

Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu otrzymawania informacji marketingowych od Pana Tabletki, i akceptuję politykę prywatności.